Mới đây, tại xã Phú Đô, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức phục dựng, phát huy lễ hội Gầu tào của người Mông trên địa bàn huyện Phú Lương năm 2023. Lễ hội Gầu tào là lễ hội tiêu biểu nhất của dân tộc Mông được tổ chức vào đầu năm. Đây là dịp để mỗi người con dân tộc Mông trong bản đi làm ăn, đi công tác xa nay có dịp về hội tụ với gia đình, người dân và về với bản làng để tụ họp, vui chơi chuẩn bị bước vào một năm mới, vào một mùa vụ canh tác, sản xuất chăn nuôi mới.

Biểu diễn khèn Mông tại Lễ hội

Địa điểm được lựa chọn để tổ chức là một khu đất tương đối bằng phẳng, xung quanh được bao bọc bởi các dãy núi đá. Phần lễ gồm nghi thức rước lễ từ gia chủ đến cây nêu. Lễ vật gồm 1 thủ lợn, 1 bát gạo và quả trứng, 3 chén rượu. Dẫn đầu đoàn rước lễ là người uy tín trong cộng đồng tiếp đến 1 người bê lễ và Nhân dân. Tại cây nêu sẽ diễn ra nghi thức cúng trang trọng để báo cáo với các thần về lý do tổ chức, bày tỏ lòng kính trọng, biết ơn trời đất, cầu mong sơn thần thổ địa phù hộ độ trì ban cho bà con Nhân dân một năm mới khỏe mạnh, người người yên vui, mùa màng bội thu, ngô lúa đầy sàn, gia súc, gia cầm sinh sôi, phát triển. Sau phần lễ là phần hội với các trò chơi dân gian như: ném còn, đánh pao, đánh quay, kéo co, đẩy gậy,  thi ẩm thực của các xóm trên địa bàn xã, không thể thiếu tiết mục văn nghệ thổi khèn của người Mông.

Nghi thức cúng tạ ơn trời đất, thần linh

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 10.822 người Mông và phân bố rải rác các huyện/thành phố. Trong đó, huyện Phú Lương 443 người (chiếm 0.4% tổng số dân toàn tỉnh). Các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn, phục dựng, phát huy lễ hội Gầu tào của người Mông trên địa bàn huyện Phú Lương năm 2023 góp phân bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông. Đây là chuỗi các hoạt động nhằm triển khai thực hiện Dự án số 6 trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bảo dân tộc thiểu số miền núi giai đoạn 2021-2030.