Du lịch giữ vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu kinh tế, góp phần tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan thiên nhiên. Sau hợp nhất, Thái Nguyên có không gian rộng mở, hội tụ nhiều lợi thế về tài nguyên, vị trí kết nối và hệ thống sản phẩm đặc trưng. Để khai thác hiệu quả tiềm năng, khắc phục những điểm nghẽn, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến, tỉnh đang tập trung định hình các không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, đầu tư hạ tầng, phát triển nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đồi chè là một điểm check - in lý tưởng cho du khách khi đến Thái Nguyên

Mở rộng không gian, phát huy lợi thế

Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh được tập trung triển khai, bám sát mục tiêu phát triển. Tỉnh chú trọng rà soát quy hoạch, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch; tăng cường quản lý các khu, điểm du lịch và hoạt động kinh doanh dịch vụ; kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật, bảo đảm an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường và chất lượng phục vụ du khách.

Cùng với đó, công tác phát triển sản phẩm, xúc tiến, quảng bá, chuyển đổi số và xây dựng du lịch thông minh được đẩy mạnh. Những sản phẩm có lợi thế như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, cộng đồng, văn hóa, lịch sử, nông nghiệp, trải nghiệm và MICE được quan tâm khai thác. Tỉnh từng bước số hóa dữ liệu du lịch, ứng dụng công nghệ trong quảng bá, quản lý và phục vụ du khách.

Những kết quả đạt được thể hiện qua lượng khách và doanh thu du lịch, riêng trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng số khách du lịch đến Thái Nguyên ước đạt hơn 7.3 triệu lượt, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế ước đạt hơn 301.000 lượt, tăng 24,8%; khách nội địa ước đạt hơn 7 triệu lượt, tăng 15%. Tổng doanh thu từ du lịch ước đạt 10.489 tỷ đồng, tăng 61,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tiềm năng của du lịch, ngày 10/12/2025 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 17-ĐA/TU về phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030. Đề án xác định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của du lịch tỉnh. Đây là cơ sở để thống nhất nhận thức, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển du lịch trong giai đoạn mới.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới tiếp tục xác định định hướng lớn cho ngành Du lịch cả nước, nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao và năng lực cạnh tranh khu vực, quốc tế.

Sau hợp nhất, không gian phát triển của tỉnh Thái Nguyên được mở rộng, tạo điều kiện kết nối, bổ trợ giữa các vùng, địa phương, hình thành các tuyến, điểm và chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng, có khả năng liên kết trong tỉnh, liên tỉnh và liên vùng. Tỉnh có nguồn tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng, với những giá trị nổi bật về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa các dân tộc, lịch sử cách mạng, di sản, làng nghề, nông nghiệp và ẩm thực. Hồ Núi Cốc, Hồ Ba Bể, sườn Đông dãy Tam Đảo, Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn, các vùng chè Tân Cương, La Bằng, Trại Cài, Khe Cốc, Đồng Phúc cùng hệ thống di tích, danh lam thắng cảnh và các điểm du lịch cộng đồng tạo nên không gian phát triển rộng lớn, giàu tiềm năng.

Lợi thế của Thái Nguyên còn nằm ở vị trí kết nối Thủ đô Hà Nội với các tỉnh Việt Bắc và Đông Bắc. Hệ thống giao thông, đô thị, thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế và công nghiệp ngày càng phát triển, tạo điều kiện mở rộng thị trường khách, phát triển du lịch cuối tuần, nghỉ dưỡng, MICE, công vụ và các sản phẩm trải nghiệm.

Định hình sản phẩm, kết nối các vùng du lịch

Đề án số 17-ĐA/TU xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, phát triển theo hướng bền vững, sáng tạo, có sức cạnh tranh cao; hình thành hệ thống sản phẩm chất lượng, đa dạng, khai thác hiệu quả lợi thế từng khu vực. Để thực hiện mục tiêu đó, Đề án xác định phương châm “Hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng”.

Hai trọng điểm là tập trung quy hoạch, đầu tư, phát triển Khu du lịch Hồ Núi Cốc và Khu du lịch Hồ Ba Bể theo hướng trở thành những trọng điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí có chất lượng; thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp có năng lực đầu tư các dự án du lịch chất lượng cao; tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao có sức lan tỏa.

Một trục động lực là phát triển sản phẩm du lịch gắn với phát huy giá trị di sản vật thể, phi vật thể, di tích lịch sử, văn hóa; bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa, con người Thái Nguyên, tạo động lực cho phát triển du lịch bền vững.

Một nền tảng là phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái, văn hóa và môi trường theo hướng bền vững; tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Du lịch thông minh, du lịch xanh và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng; xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, kết nối hạ tầng dịch vụ du lịch; ứng dụng công nghệ xanh, sạch tại các cơ sở kinh doanh và lưu trú du lịch.

Hình ảnh du khách trải nghiệm thăm quan đồi chè

Đề án định hướng tổ chức phát triển du lịch theo 5 không gian, tạo sự phân công, bổ trợ và liên kết giữa các khu vực.

- Không gian Hồ Núi Cốc - Hồ Ba Bể - Hồ Ghềnh Chè - các xã phía Đông dãy Tam Đảo tập trung phát triển nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, MICE, du lịch cộng đồng, sinh thái và nông nghiệp gắn với văn hóa, bản sắc dân tộc.

- Không gian phía Đông Bắc phát triển du lịch khám phá hang động, thể thao mạo hiểm, sinh thái vùng chè và trải nghiệm văn hóa dân tộc Tày.

- Không gian phía Tây Bắc tập trung du lịch về nguồn, trải nghiệm và sinh thái.

- Không gian trung tâm phát triển du lịch văn hóa, tâm linh, thực tế ảo, từng bước hình thành kinh tế đêm, phố đêm, phố đi bộ.

- Không gian phía Nam phát triển du lịch cộng đồng vùng chè, du lịch tâm linh, trải nghiệm khu công nghiệp kết hợp vui chơi, giải trí.

Đối với thị trường quốc tế, tỉnh tập trung khai thác Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, một số nước châu Âu, ASEAN; từng bước mở rộng sang Ấn Độ, Úc, Mỹ và Canada, phù hợp với khả năng đáp ứng của điểm đến.

Đồng bộ hạ tầng, nhân lực và chuyển đổi số

Nguồn nhân lực được xác định là một trong những yếu tố quyết định chất lượng điểm đến. Đến năm 2030, phấn đấu trên 70% nhân lực ngành du lịch được đào tạo; trên 80% lao động tại ban quản lý, khu, điểm du lịch và cơ quan quản lý được đào tạo chuyên sâu. Công tác đào tạo nghề, đào tạo tại chỗ và truyền nghề được chú trọng, nhất là tại các điểm du lịch cộng đồng.

Thái Nguyên cũng tăng cường liên kết giữa du lịch với nông nghiệp, môi trường, y tế, thể thao, giao thông, công nghiệp và các lĩnh vực liên quan; đẩy mạnh hợp tác liên tỉnh, liên vùng với các tỉnh Đông Bắc, vùng Thủ đô Hà Nội và Đồng bằng sông Hồng; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, hãng lữ hành và các tổ chức nghề nghiệp nhằm thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Hạ tầng là điều kiện quan trọng để chuyển hóa tiềm năng thành sản phẩm. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch tại các vùng Hồ Núi Cốc, Hồ Ba Bể, Hồ Ghềnh Chè, khu vực sườn Đông Tam Đảo; ưu tiên hạ tầng giao thông kết nối, điện, nước, viễn thông, y tế, vận tải và các công trình thiết yếu tại khu, điểm du lịch.

Song song với hạ tầng vật chất là hạ tầng số, dữ liệu về điểm đến, sản phẩm, cơ sở lưu trú, dịch vụ và hướng dẫn viên từng bước được số hóa; phát triển bản đồ số, tiện ích trên thiết bị di động, ứng dụng thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp công nghệ phù hợp nhằm nâng cao trải nghiệm của du khách, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý.

Phát triển xanh được thực hiện xuyên suốt quá trình phát triển du lịch. Các khu, điểm du lịch phải bảo vệ cảnh quan, nguồn nước, rừng và đa dạng sinh học; giảm rác thải nhựa, tiết kiệm năng lượng, sử dụng các giải pháp thân thiện với môi trường, xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn và thân thiện.

Đề án số 17-ĐA/TU đặt mục tiêu đến năm 2030 Thái Nguyên đón ít nhất 12 triệu lượt khách, trong đó 11 triệu lượt khách nội địa và 1 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ các hoạt động du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng/năm; tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động; phát triển thêm ít nhất 300 cơ sở lưu trú du lịch, trong đó có ít nhất 5 khách sạn đạt tiêu chuẩn 4-5 sao.

Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu phát triển du lịch chất lượng cao, xanh, thông minh, sáng tạo, giàu bản sắc, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây là định hướng để Thái Nguyên tiếp tục cụ thể hóa mục tiêu của Đề án số 17-ĐA/TU, qua đó, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực cho các ngành, lĩnh vực liên quan, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh trong kỷ nguyên mới.