Theo tin báo từ Phòng Văn hóa và Xã hội xã Phú Lương, sáng ngày 02/7/2026, tại khu vực xóm Vườn Thông (nay là xóm Dương Tự Minh), xã Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, quá trình khai thác mỏ của Công ty TNHH Xây dựng Phát triển Nông thôn Miền núi đã múc được một hiện vật bằng đồng.

Mặt sau chiếc ấn đồng mới phát hiện ở xã Phú Lương (02/7/2026)

Qua xem xét hiện vật mới phát hiện được là một chiếc ấn bằng đồng có kích thước chiều dài 3cm, rộng 2cm, nặng khoảng 200gram. Chiếc ấn này được đúc bằng đồng đỏ, hình chữ nhật được chia làm 2 mặt, mặt trước (mặt chính) khắc nổi 2 chữ Hán viết theo kiểu chữ Triện, chữ có hình dạng như bùa chú của nhà Phật. Mặt sau tạo hình khối nổi con rùa, thuộc bộ Tứ linh (long (rồng), ly (lân), quy (rùa), phượng (phượng). Con rùa tạc nổi là phần lưng của chiếc ấn đồng, đầu rùa nhô ra trong tư thế đang bơi lội rất sinh động, hoa văn trên lưng rùa nổi rõ từng đường nét theo lối nghệ thuật tả thực.

Nghiên cứu vị trí địa điểm phát hiện hiện vật ở xóm Vườn Thông thuộc địa bàn có quần thể di tích lịch sử quốc gia đền Đuổm, một trong những di tích có từ thời nhà Lý, là nơi thờ Danh tướng Dương Tự Minh, một nhân vật lịch sử nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên, người có công lớn dưới 3 triều đại vua nhà Lý cai quản phủ Phú Lương, một vùng biên giới rộng lớn nước Đại Việt ở thế kỷ XII, ông được phong làm Thủ lĩnh phủ Phú Lương, Phò mã lang, 2 lần vua nhà Lý gả Công chúa: năm 1127, vua Lý Nhân Tông đem Công chúa Diên Bình gả cho Dương Tự Minh; năm 1144, vua Lý Anh Tông lại đem Công chúa Thiều Dung gả cho Dương Tự Minh.

Mặt trước chiếc ấn đồng mới phát hiện ở xã Phú Lương

Sau khi phát hiện hiện vật Công ty TNHH Xây dựng Phát triển Nông thôn Miền núi đã báo cho UBND xã Phú Lương đến khảo sát lập Biên bản giao nhận về phát hiện hiện vật thuộc địa bàn theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Tin và ảnh: Nguyễn Đình Hưng