Ngày 06/10/2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp với các phòng, ban, đơn vị chuyên môn thuộc UBND thành phố Phổ Yên cùng đại diện hộ dân Tổ dân phố Bến tiến hành khảo sát, xác định mốc vị trí di tích, trích đo địa chính các khu vực bảo vệ I, bảo vệ II di tích và khai thác lời kể các nhân chứng đối với đình Bến (Nghè Bến).

 Theo tài liệu Thần tích - Thần sắc làng Sơn Cốt, tổng Hoàng Đàm, phủ Phổ Yên năm 1938 và sổ Hương ước xã Sơn Cốt, tổng Hoàng Đàm, phủ Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên cho biết đình Bến thờ vị thần Đệ nhất bản cảnh thành hoàng Diên Giang Quý Minh linh ứng đại vương. Từ xưa Nhân dân địa phương thờ ngài ở miếu Bến hay còn gọi là nghè Bến. Ngài Diên Giang Quý Minh hiển thánh về đời hậu Lý Anh Tông, ngài xuất hiện ngày 18 tháng 10, có công âm phù cho  ông Tô Hiến Thành đánh giặc Tống, giặc Xiêm. Vua nhà Lý sắc phong Bản cảnh thành hoàng Diên Giang Quý Minh linh ứng đại vương; Nhất phong bản cảnh thành hoàng bản tự Diên Giang Quý Minh linh ứng đại vương, tặng phong ngài là Anh Minh phù hộ quốc bảo cảnh, hùng kiệt đại vương, thượng đẳng thần. Sắc phong chuẩn hứa cho trang Cốt Hạ, ba khu (Sơn Cốt, Cốt Ngạnh, Hoàng Đàm), lập miếu để thờ phụng. Vào đời vua Trần Nhân Tông, giặc Nguyên sang xâm lược nước ta, ông Trần Quốc Tuấn phụng mệnh đi đánh giặc Ô Mã Nhi, tương truyền có cầu thần phù hộ, quả nhiên ứng nghiệm thắng giặc. Đời vua Thái Tổ nhà Hậu Lê khởi nghĩa Lam Sơn tương truyền cũng cầu thần phù hộ, giết được tướng giặc là Liễu Thăng bèn gia phong ngài Phổ lễ cương nghị Anh linh hùng kiệt đại vương. Sắc phong lệnh cho trang Cốt Hạ, trong, ngoài đều phải trùng tu đền, miếu để phụng sự.

Đình Bến (Nghè Bến), phường Đắc Sơn, thành phố Phổ Yên

Xưa kia, thần được các triều vua ban tặng ba đạo sắc phong nhưng hiện không còn. Theo các cứ liệu lịch sử và các nhân chứng kể lại đình Bến (nghè Bến) xưa vốn là ngôi miếu nhỏ, trải qua quá trình lịch sử, nhân dân địa phương đã tu sửa, xây dựng thành ngôi Nghè Bến có 3 gian nhỏ lợp gianh. Năm 2022, Nhân dân Tổ dân phố Bến phối hợp với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dũng Tân công đức, phục hồi tôn tạo ngôi nghè Bến cũ, nâng cấp công trình gọi là ngôi Đình Bến khang trang. Công trình có diện tích sử dụng rộng trên 100m2 kiến trúc theo kiểu chữ Nhất, Đình có 4 đao, 4 mái. Nội thất kết cấu theo kiểu truyền thống các ngôi đình cổ. Cột, vì kèo đều được làm bằng gỗ lim trên đó được trạm trổ hoa văn tứ linh, tứ quý, các bàn thờ trong đình được bài trí trang nghiêm.

Sau khảo sát, đoàn công tác nhận định công trình, địa điểm đề nghị xếp hạng di tích đều có những giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu, đảm bảo đầy đủ các tiêu chí xếp hạng di tích cấp tỉnh. Đoàn cũng cơ bản thống nhất với phạm vi khoanh vùng bảo vệ di tích. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương nhanh chóng hoàn chỉnh hồ sơ khoa học di tích lịch sử - văn hóa, trình các cấp có thẩm quyền ra quyết định xếp hạng đối với di tích nói trên.