Gia đình là một vấn đề lớn và xây dựng gia đình là một chiến lược mà Đảng, Nhà nước ta rất quan tâm, coi đó là mục tiêu quan trọng của công tác xây dựng đời sống văn hóa mới ở cơ sở trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Năm 2013, Chính phủ  ban hành Nghị định số 02/2013/NĐ-CP quy định về công tác gia đình.

Với trách nhiệm tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về công tác gia đình, đồng thời là Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo Công tác gia đình tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã kịp thời tham mưu thực hiện hiệu quả công tác gia đình trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật và các văn bản của Trung ương, Tỉnh ủy. HĐND, UBND tỉnh. Góp phần nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng  của gia đình và nhiệm vụ thực hiện công tác gia đình  trogn từng giai đoạn phát triển của đất nước. Sau khi Nghị định số 02/2013/NĐ-CP của Chính phủ ban hành, có hiệu lực thi hành, UBND tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện tới các cơ quan, đơn vị, địa phương; đồng thời đã tham mưu và ban hành văn bản về định hướng, chỉ đạo, tổ chức thực hiện trong công tác gia đình từ năm 2013 đến nay, làm cơ sở tổ chức thực hiện các nội dung của Nghị định trên địa bàn tỉnh đảm bảo thống nhất, đồng bộ, hiệu quả. Trong đó, tham mưu trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành 01 Chương trình hành động[i]; trình HĐND tỉnh ban hành 02 Nghị quyết[ii]. UBND tỉnh ban hành trên 50 quyết định, kế hoạch. Các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh, UBND các huyện, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực đã ban hành hàng nghìn văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai thực hiện công tác gia đình đảm bảo đáp ứng yêu cầu công tác quản lý và tổ chức hiệu quả các hoạt động công tác gia đình tại địa phương, cơ sở. Thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh, mục tiêu của công tác gia đình đã được các ngành, các cấp đẩy mạnh thực hiện và đã trở thành một nội dung quan trọng trong chương trình hoạt động của các cấp ủy Đảng, chính quyền mỗi cấp, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị.

Công tác gia đình ở tỉnh Thái Nguyên đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh; sự chỉ đạo, hướng dẫn hỗ trợ thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, của Vụ gia đình; sự vào cuộc tích cực, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các sở, ban, ngành, địa phương, của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể của tỉnh nên trong những năm qua công tác gia đình trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã được thực hiện thuận lợi và đã được được những kết quả đáng kể. Nhận thức của cán bộ và các tầng lớp Nhân dân về vai trò của gia đình trong đời sống xã hội đã được nâng cao. Công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình và sự đồng thuận, hưởng ứng tham gia của quần chúng Nhân dân nên công tác gia đình của tỉnh đang từng bước chuyển biến tích cực, góp phần từng bước phát triển đời sống kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, giữ gìn an ninh trật tự, giảm nghèo, cải thiện đáng kể điều kiện sống của các gia đình; nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần cho Nhân dân; góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình và tệ nạn xã hội; xây dựng đời sống văn hóa, văn minh, tiến bộ trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đã, đang từng bước được quan tâm đầu tư và phát huy đúng chức năng, nhiệm vụ và hiệu quả đầu tư, góp phần đẩy mạnh phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân, tạo môi trường văn hóa lành mạnh cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Năm 2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành kế hoạch và tổ chức thực hiện hoàn thành các nhiệm vụ về tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình theo Quyết định số 4303/QĐ-UBND ngày 31/12/2021của UBND tỉnh. Xây dựng Kế hoạch phối hợp giữa Sở VHTTDL với Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND huyện Đại Từ về việc triển khai xây dựng các mô hình điểm về tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình và văn hóa ứng xử trong trường học. Ban hành kế hoạch và tổ chức thành công, đạt hiệu quả: Chương trình phát động, triển khai thực hiện Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình; 02 lớp tập huấn về công tác gia đình; 02 cuộc thi tìm hiểu kiến thức về giáo dục, đạo đức lối sống trong gia đình, trường học trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Xây dựng và phát sóng trên 30 số chuyên mục, chuyên trang tuyên truyền chuyên đề về hoạt động Phong trào “TDĐKXDĐSVH” và “Nếp sống văn hóa và gia đình” trên Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh, Báo Thái Nguyên; tổ chức nhiều đợt tuyên truyền trực quan vào dịp các ngày kỷ niệm như: ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3, ngày Gia đình Việt Nam 28/6, ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái 25/11…

Tính đến hết năm 2023 toàn tỉnh có 309.714/328.450 gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa (đạt 94,29%); 2.198/2.254 xóm, tổ dân phố đạt danh hiệu khu dân cư văn hóa (đạt 97,51%); 1.332/1.371 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa, đạt (97,15%). Các kết quả của Phong trào đều đạt vượt chỉ tiêu theo Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên đề ra.

Bên cạnh những két quả đạt được, công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác gia đình ở một số ngành, địa phương chưa được quan tâm đúng mức; các ngành, địa phương chưa thực sự chủ động, tích cực nên hiệu quả đạt được nhưng chưa cao. Công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành trong triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về công tác gia đình; phòng, chống bạo lực gia đình; phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới, bình đẳng giới trong gia đình còn hạn chế.

Việc bố trí kinh phí cho hoạt động công tác gia đình còn hạn chế; chưa có công chức chuyên trách về công tác gia đình nên gặp khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Công tác biên soạn, cấp phát tài liệu chuyên sâu về công tác gia đình, xây dựng gia đình còn ít, nội dung còn nghèo nàn, thiếu hấp dẫn.

Hoạt động của Ban Chỉ đạo công tác gia đình các cấp còn có mặt hạn chế, chưa thường xuyên, có lúc chưa thực sự đồng bộ, rõ nét. Một số ngành, địa phương chưa thực hiện đầy đủ, kịp thời công tác báo cáo, thống kê về công tác gia đình.

Để kịp thời khắc phục những hạn chế nêu trên, trong thời gian tới, Ban chỉ đạo Công tác gia đình tỉnh tiếp tục tham mưu tăng cường chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực gia đình; thực hiện đồng bộ, tích cực, hiệu quả các chương trình, kế hoạch, quyết định về Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; các mục tiêu, nhiệm vụ của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới và các chương trình, đề án, kế hoạch liên quan đến công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình của Trung ương, của tỉnh Thái Nguyên đã ban hành. Các cấp, các ngành theo chức năng, nhiệm vụ tiếp tục quan tâm, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao chất lượng các hoạt động trong lĩnh vực công tác gia đình; ưu tiên bố trí nguồn lực đảm bảo điều kiện thuận lợi trong tổ chức thực hiện hiệu quả công tác gia đình, nhất là cấp cơ sở.

Đối vối hoạt động của tổ công tác gia đình, cần tích cực đổi mới về nội dung, hình thức tổ chức triển khai, thực hiện các hoạt động công tác gia đình, đa dạng hóa các hình thức và tài liệu tuyên truyền phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện nay. Phát huy hiệu quả của các mô hình câu lạc bộ phòng, chống bạo lực gia đình, câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững và các câu lạc bộ khác về gia đình. Tạo điều kiện tốt nhất để mọi người dân, gia đình được tiếp cận các kiến thức pháp luật, đặc biệt là Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật Người cao tuổi, Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em, Pháp lệnh dân số. Bên cạnh đó cần tiếp tục quan tâm làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kỹ năng về công tác gia đình cho đội ngũ cán bộ làm công tác gia đình các cấp, nhất là cán bộ truyền thông cấp cơ sở. Quan tâm, tăng cường nguồn lực về kinh phí để phát triển mạng lưới cộng tác viên cơ sở để phục vụ hiệu quả các hoạt động công tác gia đình nói chung, ở cấp cơ sở nói riêng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “Xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, là hạt nhân, tế bào lành mạnh của xã hội, tổ ấm của mỗi người..” được đề ra trong Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030[iii].