Hội thảo khoa học bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống và nghề thủ công truyền thống gắn với phát triển du lịch Thái Nguyên

10-01-2020 10:16

Thái Nguyên là vùng đất được hình thành từ lâu đời, nơi hội tụ, giao lưu, sinh sống lâu đời của 46 dân tộc anh em, trong đó có 8 dân tộc có dân số đông trên 2.000 người, là người Kinh, người Tày, Người Dao, người Nùng, người Sán Dìu, người Sán Chay, người Mông, người Hoa. Kể từ thời Hùng Vương lập nước đến Lý Nam Đế dựng nhà nước Vạn Xuân, các triều đại Lý – Trần – Lê – Nguyễn cho tới thời đại Hồ Chí Minh rực rỡ, Thái Nguyên luôn gắn với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước, cộng đồng các dân tộc Thái Nguyên đã sáng tạo nên những sắc thái văn hóa đặc sắc còn được lưu giữ khá nguyên vẹn, mang đậm bản sắc văn hóa tiêu biểu cho từng vùng, miền, địa phương.
Được bao bọc bởi những rặng núi đá vôi hùng vĩ ở phía bắc, dãy núi Tam Đảo ở phía Tây, Thái Nguyên được coi là miền non xanh nước biếc, với rừng núi điệp trùng ở phía Bắc, thấp dần về phía nam là những gò đồi hình bát úp, những dải đồng bằng hẹp dọc sông Cầu, sông Công, khí hậu ôn hòa, con người thân thiện, mến khách. Thiên nhiên ưu đãi, Thái Nguyên có nguồn tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng, phân bố ở hầu khắp địa phương trong tỉnh, như Khu du lịch quốc gia hồ Núi Cốc, những thắng cảnh độc đáo và hoang sơ như di khảo cổ học thời đại đồ đá cũ Thần Sa; hang Phượng Hoàng – suối Mỏ Gà, hang Sa Khao, hang Huyện, thác Nậm Rứt, thác Dõm (huyện Võ Nhai); hang Chùa – thác Tiên (huyện Đồng Hỷ); thác Khuôn Tát, chùa Hang (huyện Định Hóa); núi Điểm Sơn – đền Đuổm, Ao Noong, hang Thủng, hồ Nà Mạt (huyện Phú Lương); hồ Vai Miếu, suối và thác Kẹm, suối Cửa Tử, thác Đát Ngao (huyện Đại Từ); hồ Kim Đĩnh (huyện Phú Bình); đồi Trinh nữ, hồ Suối Lạnh (thị xã Phổ Yên)...Bên cạnh các thắng cảnh, Thái Nguyên còn 787 di tích, trong đó Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa với 13 điểm di tích, 49 di tích Quốc gia, 206 di tích cấp tỉnh và các lễ hội gắn với di tích. Di sản văn hóa phi vật thể được cộng đồng các dân tộc Thái Nguyên bảo vệ và gìn giữ, đó là tiếng nói, chữ viết của các dân tộc;ngữ văn dân gian độc đáo, riêng có của người Dao, người Sán Chay, người Tày.. làn điệu Pả dung, Sấng cọ mượt mà, điệu Then, câu Lượn đằm thắm, tình cảm chân chất, mộc mạc qua làn điệu Soọng cô …Nghệ thuật trình diễn dân gian như múa rối cạn của người Tày, nghệ thuật Khèn của người Mông, múa Tắc Xình của người Sán Chay, múa chuông, múa rùa của người Dao, …Lễ hội truyền thốngĐình Phương Độ, Lễ hội Đền Đuổm, Lễ hội đền Lục Giáp, lễ hội Lồng Tồng…. Tri thức dân gian, bao gồm tri thức về thiên nhiên, đời sống con người, lao động sản xuất, y, dược học cổ truyền, ẩm thực, trang phục truyền thống… của cộng đồng các dân tộc trong tỉnh. 
Là tỉnh có nghề trồng chè nổi tiếng trên cả nước với những vùng chè nổi tiếng cả về chất lượng cũng như cảnh đẹp, phải kể đến như: Vùng chè Tân Cương (thành phố Thái Nguyên), La Bằng (huyện Đại Từ), Sơn Phú (huyện Đinh Hóa), Vô Tranh - Tức Tranh - Phú Đô (huyện Phú Lương)… với những đồi chè bát úp, mâm xôi lô xô, uốn lượn đầy quyến rũ thu hút du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm. Hiện Thái Nguyên có 252 làng nghề, làng nghề truyền thống, trong đó làng nghề chè chiếm khoảng 90% trong tổng số các làng nghề. Trong xu hướng du lịch làng nghề truyền thống ngày càng hấp dẫn du khách và trở thành một trong những giải pháp hữu hiệu trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy những bản sắc văn hoá độc đáo của từng địa phương. Cùng với di sản văn hóa, các làng nghề truyền thống, đặc biệt là các làng nghề chè trở thành tài nguyên du lịch, là cơ sở hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái và du lịch văn hóa góp phần đưa du lịch Thái Nguyên trở thành một trong những điểm đến du lịch của Việt Nam và thu hút lượng khách quốc tế ngày càng tăng, đem lại nguồn thu lớn cho nền kinh tế.

Cơ sở chè xóm 5 thị trấn Sông Cầu huyện Đồng Hỷ giới thiệu sản phẩm chè theo tiêu chuẩn VietGap tại Hội thảo

Những năm qua, tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm nhiều đến công tác bảo tồn văn hóa truyền thống, phát triển kinh tế xã hội cũng như phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh, như: Phê duyệt và triển khai thực hiện Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020”, quán triệt việc thực hiện Nghị quyết 08 - NQ/TW, ngày 16-1-2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, triển khai nhiệm vụ quy hoạch chung xây dựng khu du lịch hồ Núi Cốc trở thành khu du lịch quốc gia mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt, Tỉnh ủy Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TU “Về định hướng phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên đến năm 2030,tỉnh cũng khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng du lịch: Hang Phượng Hoàng - suối Mỏ Gà,  khu bảo tồn làng nhà sàn du lịch sinh thái Thái Hải, trung tâm Thương mại và Du lịch Dũng Tân…tham gia chương trình du lịch “Qua những miền di sản Việt Bắc”, thực hiện các chương trình liên kết phát triển du lịch với các tỉnh như: Giữa các tỉnh có chung dãy núi Tam Đảo với thành phố Hà Nội(Hà Nội - Thái Nguyên - Tuyên Quang - Vĩnh Phúc), phát triển du lịch với các tỉnh trên trục Quốc lộ 37 (Thái Nguyên - Bắc Giang - Hải Dương - Quảng Ninh)… triển khai Đề án Du lịch thông minh tỉnh Thái Nguyên nhằm kết nối thông tin, dữ liệu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, lấy người dân, du khách làm trọng tâm…
Cùng với sự quan tâm của các cơ quan, đơn vị trung ương và lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên, sự tâm huyết, hỗ trợ của các nhà khoa học, các công ty du lịch, lữ hành trong và ngoài tỉnh, sự nỗ lực, cố gắng của ngành VHTTDL, những giá trị văn hóa truyền thống và nghề thủ công truyền thống của Thái Nguyên đã và đang được bảo tồn hiệu quả - là nguồn nguyên liệu quan trọng giúp ngành du lịch có những bước phát triển khởi sắc. Năm 2018 tỉnh Thái Nguyên đón trên 2,5 triệu khách, tuy nhiên nếu để so sánh số lượng du khách với các tỉnh, thành phố trong cả nước nói chung, các tỉnh vùng trung du và miền núi phía bắc, đồng bằng sông Hồng nói riêng thì tỉnh Thái Nguyên còn chưa thực sự thu hút được đông đảo du khách để từ đó phát huy giá trị văn hóa, cảnh quan riêng và nghề thủ công truyền thống của địa phương. 
Để tiếp tục thực hiện các nội dung thuộc Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020” theo quyết định của UBND tỉnh, ngày 22/10/2019, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Công ty cổ phần tư vấn Bảo tồn Di sản Toàn Cầu tổ chức Hội thảo khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống và nghề thủ công truyền thống gắn với phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên”. Tham gia hội thảo có 150 đại biểu đến từ 05 huyện Đại Từ, Đồng Hỷ,Võ Nhai, Phú Lương và Định Hóa là địa bàn thuộc phạm vi triển khai thực hiện Đề án; đại diện các cơ quan Trung ương: Cục Di sản văn hóa – Bộ VHTTDL, Viện nghiên cứu phát triển Du lịch – Tổng cục Du lịch, VIện Bảo tồn di tích, Hội Di sản văn hóa Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam,các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo 15 công ty lữ hành, du lịch các tỉnh, đại biểu các Sở, Ban, Ngành, Hội, Hiệp hội, Đoàn thể tỉnh Thái Nguyên, các doanh nghiệp, nghệ nhân các làng nghề chè, các cơ sở trồng và chế biến chè. 
Đại biểu đã được nghe ý kiến chia sẻ từ các doanh nghiệp làng nghề chè, các doanh nghiệp lữ hành du lịch, Hiệp hội doanh nghiệp, Hiệp hội du lịch, Trung tâm Thương mại và Du lịch Dũng Tân… các ý kiến tập trung vào các nội dung chính: Kinh nghiệm làm du lịch cộng đồng gắn với phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên của Tiến sỹ Trần Hữu Sơn(Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam) và Tiến sỹ Trương Sỹ Vinh (Viện nghiên cứu phát triển du lịch); Kinh nghiệm phát triển sản phẩm OCOP của các quốc gia trên thế giới và tiềm năng phát triển OCOP tỉnh Thái Nguyên qua phần trình bày của Phó giáo sư – Tiến sỹ Trần Văn Ơn(Giảng viên cao cấp Đại học Dược Hà Nội – Giám đốc Khối Dự án – Công ty cổ phần Dược khoa – Cố vấn chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) Quốc gia); Tiềm năng nghiên cứu, xây dựng cảnh quan văn hóa chè tỉnh Thái Nguyên đề cử UNESCO ghi danh di sản thế giới qua phần trình bày của chuyên gia Cục Di sản văn hóa thạc sỹ Nguyễn Viết Cường; Đặc trưng của nghề thủ công truyền thống tỉnh Thái Nguyên qua phần trình bày của Tiến sỹ Tạ Quốc Khánh. 
Phát biểu tại Hội thảo, bà Phan Hồng Châu, Giám đốc công ty du lịch Hy vọng đề xuất: Để phát triển du lịch có quy mô lớn thì bản thân Sở VHTTDL Thái Nguyên phải đồng hành cùng tất cả các địa phương, doanh nghiệp,hướng dẫn một cách bài bản, để phát triển đồng bộ cùng với điểm đến là cơ sở vật chất, sự chuyên nghiệp cần kịp thời tránh việc phát triển nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ. Theo Tiến sỹ Trần Hữu Sơn, Phó chủ tịch thường trực Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam:Thái Nguyên hãy làm từng mô hình, làm sao để mô hình đó khách đến được và muốn quay trở lại. Luôn luôn theo hướng phát triển du lịch bền vững, phát triển đồng thời với bảo vệ được tài nguyên du lịch, môi trường sinh thái. Bảo vệ được di sản văn hóa, bảo vệ quyền lợi của người dân, người dân làm du lịch cộng đồng phải được hưởng lợi…Đặc biệt,PGS - Tiến sỹ Trần Văn Ơn đưa ra ý tưởng: Nên xây dựng trục văn hóa chè của tỉnh Thái Nguyên, theo hướng phát triển sản phẩm du lịch theo tour vòng tròn khép kín. Điểm khởi đầu từ Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam - Không gian văn hóa Trà Tân Cương, vùng chè Tân Cương - vùng chè La Bằng - vùng chè Minh Tiến, công viên bảo tồn chè ở Minh Tiến - Vùng chè Sơn Phú - Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại ATK Định Hóa, lưu trú lại Làng văn hóa dân tộc Tày Bản Quyên - di tích thắng cảnh quốc gia Chùa hang, di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Chợ Chu - theo đường Hồ Chí Minh về quốc lộ 3, tham quan các tuyến, điểm dọc cung đường này. Đi Đồng Hỷ, Võ Nhai kết thúc hành trình tại thành phố Thái Nguyên. PGS - Tiến sỹ Trần Văn Ơn cũng cho rằng Thái Nguyên nên phát triển theo chương trình OCOP, trong đó lấy chè làm chủ đạo, tận dụng lợi ích từ cây chè sản xuất ra các mặt hàng như đồ uống, dược mĩ phẩm, bánh kẹo…
Bên cạnh đó, các đơn vị lữ hành, du lịch cũng đánh giá cao tài nguyên du lịch Thái Nguyên, các điểm đến đều hoang sơ, hấp dẫn, đặc biệt là đối với các đoàn khách inbound, tuy nhiên, để xây dựng thành các điểm đến thực sự thu hút khách , níu chân khách đòi hỏi Thái Nguyên phải có những chính sách thu hút đầu tư, chiến lược cụ thể cho từng giai đoạn như: Đầu tư hạ tầng cơ sở, sản phẩm phụ trợ, có chiến dịch truyền thông, quảng bá …
Có thể thấy, thông qua hội thảo lần này để có thể có được những ý kiến của những nhà khoa học, các ý kiến sát với thực tế tỉnh Thái Nguyên giúp Thái Nguyên đưa ra những định hướng khoa học và đặc biệt là có tính định hướng rõ rệt hơnđể bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và nghề thủ công truyền thống gắn với phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên. Hội thảo cũng đã tranh thủ được ý kiến của các, nhà quản lý, các doanh nghiệp lữ hành du lịch đến từ các cơ quan Trung ương, các tỉnh bạn cùng chia sẻ những bài học kinh nghiệm, những cách làm hay, hiệu quả nhằm giúp tỉnh Thái Nguyên phát triển du lịch theo hướng bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc; giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường; bảo đảm quốc phòng,an ninh, trật tự an toàn xã hội.   Hoàn thànhmục tiêu giai đoạn 2018 – 2020 tốc độ tăng trưởng du lịch bình quân đạt 15%, đóng góp 3,5% GRDP của tỉnh, năm 2020 tổng số lượt khách đến Thái Nguyên đạt trên 3,6 triệu lượt khách/năm; Giai đoạn 2021 – 2030 tổng số lượt khách đến Thái Nguyên đạt trên5 triệu lượt khách/năm, tốc độ tăng trưởng du lịch bình quân đạt 10%/ năm, đóng góp 6% GRDP đưa du lịch chiếm tỉ trọng ngày càng cao trong cơ cấu kinh tế, tạo động lực phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên nhanh, bền vững./. 
Trần Nhiện
 
 
 
 


QUY HOẠCH, KẾ HOẠCH ĐẦU TƯ VÀ DỰ ÁN

Thống kê truy cập

Đang truy cập:5625

Tổng truy cập: 323843